Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
22 / 1 / 2020

(Τι; Νομίζεις ότι δεν υπάρχει λέξη βιβλιακός; Κι εγώ έτσι νόμιζα μέχρι στιγμής.)

 

Διαβάζω δύο βιβλία, τελευταία – το The Ring of Five Dragons του Eric Van Lustbader, και το The West Is Dying του David C. Smith – και έχω τελειώσει το μισό περίπου από το καθένα, οπότε νομίζω ότι μπορώ να πω κάποιες εντυπώσεις μου ώς εδώ.

Και τα δύο μού φαίνονται αρκετά καλά, αν και για τελείως διαφορετικούς λόγους. Δεν μοιάζουν καθόλου μεταξύ τους.

Το The Ring of Five Dragons εκτυλίσσεται σ’ένα σκηνικό που, παρότι δεν είναι σαν το Dune του Frank Herbert (έρημος πλανήτης και τα λοιπά), θυμίζει αρκετά το Dune στην όλη του αίσθηση – και νομίζω ότι αυτό είναι εσκεμμένο, αλλά δεν το θεωρώ αρνητικό: δεν φαίνεται για «κόπια». Αντιθέτως, ο κόσμος είναι πολύ δημιουργικά φτιαγμένος – εξωφρενικά δημιουργικά φτιαγμένος, ίσως, από ορισμένες απόψεις – και αποτελεί ένα καλό μείγμα επιστημονικής και μη φαντασίας (αν υποθέσεις ότι επιστημονική φαντασία είναι απλά η υπερεξελιγμένη τεχνολογία και τα διαστημικά ταξίδια σε άλλους κόσμους). Το φριχτό του θέματος είναι ο διάλογος. Στην αρχή, στον πρόλογο, ήταν τόσο άσχημος και τόσο κλισέ που έφτασα στα όρια να το παρατήσω το βιβλίο. Ευτυχώς δεν το παράτησα. Και μετά ο διάλογος βελτιώνεται, αλλά δεν γίνεται και πολύ καλός. Δεν μοιάζει πραγματικά με ανθρώπους που μιλάνε· όμως όσο διαφορετικοί κι αν είναι οι άνθρωποι σ’αυτό τον πολύ παράξενο κόσμο δεν μπορώ να πιστέψω ότι θα μιλούσαν έτσι. Βέβαια, είμαι απαιτητικός με τον διάλογο συνήθως. Κι αυτός εδώ, ΟΚ, διαβάζεται, δεν είναι κι ότι δεν διαβάζεται. Απλά, όπως είπα, δεν είναι και πολύ καλός ως διάλογος. Του λείπει μια κάποια φυσικότητα. Είναι σαν να γράφεις, όχι σαν να μιλάς.

Ωστόσο, το βιβλίο μ’αρέσει, και έχει και δύο συνέχειες που, αν κάτι δεν στραβώσει, μάλλον θα διαβάσω. Bonus: Δεν είναι γραμμένο στην κολληματιακή περιορισμένη οπτική γωνία τρίτου προσώπου όπως το 90% των βιβλίων φαντασίας σήμερα.

Το The West Is Dying είναι τελείως άλλο πράγμα. Το σκηνικό, αν και είναι άλλος κόσμος, όχι η γη, θυμίζει πάρα πολύ βυζαντινορωμαϊκό κόσμο. Πάρα πολύ. Υπάρχει ακόμα κι ένα μαντείο που μοιάζει με το Μαντείο των Δελφών: ατμοί βγαίνουν από μια σχισμάδα στη γη κάνοντας τη μάντισσα να μαστουρώνει. Κι αυτό είναι και το μόνο φανταστικό/μαγικό στοιχείο που βλέπουμε στην αρχή του βιβλίου. Τώρα μόνο, που έχω φτάσει στη μέση, είδα κι άλλα παράξενα/μαγικά στοιχεία, και είναι αρκετά παράξενα. Κατά τα άλλα, η πλοκή είναι γεμάτη πολιτικές ίντριγκες – πολύ αιματηρές – και πολιτικές καταστάσεις γενικώς· παρουσιάζει μια ταραγμένη περίοδο ανακατατάξεων. Νομίζω ότι θα αρέσει σε φανατικούς του A Song of Ice and Fire. Ο διάλογος, σε αντίθεση με το The Ring of Five Dragons, είναι πολύ φυσικός στις περισσότερες περιπτώσεις. Είναι από τους διαλόγους που μου αρέσουν. Τα γεγονότα, δε, κινούνται με καταιγιστικό ρυθμό· δεν σ’αφήνει να χασμουρηθείς ούτε στιγμή.

Bonus: Ούτε αυτό είναι γραμμένο στην κολληματιακή περιορισμένη οπτική γωνία τρίτου προσώπου όπως το 90% των βιβλίων φαντασίας σήμερα. Είναι γραμμένο σε μια πολύ ανοιχτή οπτική γωνία. Και έχει κι αυτό δύο συνέχειες. Μάλλον θα τις διαβάσω, αν κάτι δεν στραβώσει τελείως.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]